7 Mayıs 2017 Pazar

Hemoliz Nedir? Pozitif ve Negatif Hemoliz Ne Anlama Gelir?


Hemoliz Nedir

            Hemoliz nedir anlayabilmek için kanın vücut için önemini anlamak gerekir. Kan, vücudumuzda oksijeni, besinleri, hormon, vitamin ve antikorları dokulara taşır; karbondioksit ve atık maddeleri de vücuttan uzaklaştırır. Canlıları hayatta tutan bu temel vücut sıvısı damarlardan oluşan dolaşım sistemi içerisinde yer alır. Haliyle vücudumuzun her yerini kaplayan bu hayati sıvıda ve hücrelerinde meydana gelecek herhangi bir olumsuzluk, yaşam kalitemizi ciddi manada etkileyecektir. Hemoliz de kanda meydana gelen bu olumsuz durumlardan biridir.

  Hemoliz nedir?

             Hemoliz, eritrosit ve alyuvar adı verilen kırmızı kan hücrelerinin büyük boyutlarda yıkıma uğrayarak parçalanması sonucu içinde bulunan hemoglobin molekülünün dışarı çıkması yani kana vermesidir. Bu durumun farklı nedenleri olabilir ve bu nedenlere göre hemoliz, ozmotik hemoliz ve hemositoliz olarak ikiye ayrılır. Damar dışı hemoliz genellikle kan örneği alırken, transfer ederken veya kanı saklarken oluşur. Kanda hemoliz pozitif nedir bu esnada kolaylıkla tespit edilebilir. Hemolizin en yaygın görülen şekildir. Damar içi hemoliz ise yoğun enfeksiyonlarda, az sonra ayrıntısıyla anlatılacak olan hemolitik anemilerde, hemoglobinopatilerde ve otoimmun hastalıklarda görülür.



 Hemoliz belirtileri nedir ve hemoliz nasıl bir etki gösterir?


            Hemoliz, geleneksel olarak gözlemle veya otomatize sistemlerle tespit edilebilir. Hemolizle birlikte;

 -Potasyum, LDH gibi bazı tahlil sonuçları hemoliz neticesinde olduğundan daha yüksek çıkabilir.
 -Kırmızı kan hücrelerinin parçalanması sonucu açığa çıkan hemoglobin kanın rengini değiştirir, kan, pembe-kırmızı arası hemoglobin derecesine göre açılan veya koyulaşan bir renk alır.
 ( Hb düzeyi 20-70 mg/dL üzerinde gözle görülür hale gelir.) Bu nedenle kan rengine dayalı bazı testler yanlış çıkar.
 -Alyuvarlar parçalandıktan sonra hücre içi sıvısı kan sıvısına karışır, bu nedenle bazı testler yanlış çıkar.

            Test sonuçlarının yanlış çıkması laboratuvar hatalarından sayılmaktadır ve 2000 yılında hazırlanan bir rapora göre 98 000'i bulan sayılarda hasta yaşamını yitirmiştir. Hemoliz de pek çok laboratuvar testini etkileyecek ve yanlış tıbbi kararlara neden olacak bir durumdur. Kırmızı kan hücreleri yıkıma uğradıktan sonra kendini yenileyemezse hemolize bağlı hemolitik anemi ortaya çıkar ve şu hemoliz belirtileri kendini gösterir:

 -Çok çabuk yorulmak ve genel halsizlik durumu,
 -Baş ağrısı, dikkat dağınıklığı, düşünmede ve hatırlamada zorluk,
 -Ruh hali değişimleri

 Hemolitik anemi ilerlemeye başladığında ise daha ciddi olan şu problemler ortaya çıkar:

 -Tırnak kırılması,
 -Göz akında mavileşme
 -Baş dönmesi,
 -Göğüs ağrısı ve nefes almada zorlanma
 -Kalp yetmezliği
 -Dilde yara çıkması,
 -Sarılık

 Kanda hemoliz pozitif nedir

             Frajil eritrositlerin çoğu zaman kan alma sırasında nadiren de kan alma sonrasında herhangi bir sebeple travmaya uğramaları sonucu eritrosit membranının parçalanması anlamına gelir. Laboratuvar test sonuçlarını büyük ölçüde etkileyen hemoliz santrifüj sonrasında serum renginin kırmızı olmasından da rahatlıkla anlaşılabilmektedir.

 Hb kaynaklı spektral interferansta:

            Fotometrik ölçümlerde 415, 540 ve 570 nm’de yapılan testlere bakılırsa absorbans değerinin yüksek olduğu görülür ve bu durumda yalancı pozitif hata verir. (ALT, Demir, Üre, CK) Hb çeşitleri (met-Hb) değişik spektral interferans aralığındadır; 340 nm’deki abs. azaltır. Eritrosit içinde plazmaya göre daha fazla miktarda bulunan bileşenler sebebiyle yalancı pozitif hata verir.


 -LDH: 160
 -K+ :25
 -AST: 40
 -PO4= : 20
 -Mg++ : 3

 Hemoliz negatif ne demek?

  Kimyasal interferans:

            Hb’in moleküllerinde pseudoperoksidaz aktivite vardır. Çoğu enzim testi oksidazlar kullanılır ve hidrojenperoksit üretir. Bu, testlerde negatif etki gösterir. Adenilat kinaz eritrositlerden salınarak CK ve CK-MB aktivitelerini interfere eder. Eritrositlerin demir içeriği de fazlasıyla yüksektir. Yalnız, demirin Hb ve transferine afiniteleri aynı değildir. Mevcut olarak kullanılan reaktiflerle Hb-Fe ayrılamaz ve bu nedenle de artış fazla belli olmaz.
 Hb’e bağlı protein miktarı da bir miktar artış gösterebilir.

            Hemoliz negatif ne demek dediğimizde diğer bir durum dilüsyon sebebiyle, Albumin, T.Bilirubin, GGT, Glukoz, ALP, Na+ yalancı negatif etki oluşturmasıdır. Trombosit sebepli hasar, nöron spesifik enolaz, asit fosfataz ve potasyum düzeylerinde artışa neden olur.

            Paroksismal Noktürnal Hemoglobinüri ihtimali olan hastalara uygulanan sukroz hemoliz testi sonucunun negatif çıkmasıyla ise PNH bulunma olasılığı büyük ölçüde ekarte olur. Pozitif çıkması neticesinde ise PNH tanısına ulaşılabilmesi için ham testiyle bir arada kontrol edilmesi önerilir. 


0 yorum: