3 Kasım 2017 Cuma

Triptofan Nedir? Triptofan Hangi Besinlerde Bulunur

Triptofan Nedir? Triptofan Hangi Besinlerde Bulunur

            Kişilerin genel sağlıklarını yükseltme, daha enerjik olma, kilo verme ve daha iyi uyuma gibi konularda sıklıkla ihmal ettiği şeylerden birisi farklı proteinli yiyeceklerden vücut için gerekli amino asitleri almaktır. Triptofan dahil tüm amino asitler, proteinlerin yapı taşlarıdır ve diyetimizde özellikle bulunması, vücudun yenilenmesi ve sağlığını koruması için oldukça önemlidir. Amino asit çeşitlerinden triptofan vücut sistemlerinde oldukça önemli bir rol oynamaktadır. Peki, triptofan nedir ve neden bu kadar önemlidir? Bu yazıda bu sorulara yanıt verilecektir.

 Triptofan nedir?


            Yararlarına ve nasıl kullanılacağına geçmeden önce, triptofan nedir sorusuna yanıt vermek, ne tür bir bileşenin fayda sağladığını anlamamıza yardımcı olacaktır. Triptofan, hormon sistemlerini çalıştıran ve bu sistemlerde dengeyi sağlayarak vücudumuzda doğal bir duygu durum düzenleyici olarak işlev gösteren bir çeşit amino asittir. Triptofandan zengin besinlerle beslenmek ya da dışarıdan triptofan takviyesi almak, doğal bir sakinleştirici etkiye sebep olacaktır. Bu sayede vücut anksiyete ile savaşacak, dahası vücudun daha fazla kalori yakmasına yardımcı olacaktır. Bunlara ek olarak bazı durumlarda, triptofan, büyüme hormonunun salınımını dengelemekte ve dahası karbonhidrat bağımlılığı riskini en aza indirmektedir


            Triptofanın en önemli alt ürünlerinden birisi olan 5HTP, beyin ve merkezi sinir sistemi üzerinde çalışmakta ve iyilik hali, iletişim ve güvenlik duygularının düzenlenmesine yardımcı olmaktır. Bunu, vücuttaki iyi hissetme hormonlarından serotoninin üretimini artırarak sağlamaktadır. Serotonin ise, karbonhidrat gibi besinleri alarak salgılanan ve böylece rahatlamaya ilişkin hisleri uyandıran bir hormondur. Triptofan ise, kişide lezzet hissinin kontrolü ve kilo verme mekanizmasının düzenlenmesi bu sebepledir.

            Triptofanın serotonin salınımını düzenlemesi ve bu hormonla iş birliği içerisinde çalışması, çeşitli psikolojik ve psikiyatrik bozukluğun da düzenlenmesine ve iyileşmesine yardımcı olmaktadır. Söz konusu bozukluklardan bazıları şu şekildedir:

  1.  Uyku bozukluğu
  2.  Depresyon ve anksiyete gibi duygu durum bozuklukları
  3.  Migren ve tansiyona bağlı baş ağrıları
  4.  Öğrenme bozuklukları ve dikkat eksikliği
  5.  Yeme bozuklukları
  6.  Adet öncesi sendromu ve menopozla ilişkili semptomlar


            Bunların yanında triptofanın birçok faydası bulunmaktadır. Bu faydalar aşağıda sıralanmıştır:

 1) Uyku Kalitesinin Artmasına Yardımcı olur

            Araştırmalar, triptofanın doğal bir sakinleştirici etkisi olduğunu göstermektedir. Bu sayede, daha iyi uyumayı sağlar ve sonuç olarak genel sağlık durumunu da iyileştirir. Bilindiği üzere, uyku eksikliği depresyon, motor fonksiyonlarda zayıflama, konsantrasyon ve hafızada yetersizlik, kas ağrıları ve kilo alma gibi sorunlar açısından risk faktörü konumundadır. Bu sebeple triptofan ağırlıklı bir beslenme bu sorunlara ilişkin riskleri en aza indirmeye yardımcı olacaktır.

 2) Duygudurumu Düzenler

            Triptofan, uyku kalitesini artırarak çeşitli psikolojik bozukluk risklerini azalttığı gibi, uyanıkken de duygu durum düzenlenmesi için çalışan sistemleri organize etmektedir. Bunu, söz konusu sistemlerin çalışması için gerekli olan diğer aminoasitlerin salınımını aktive ederek sağlamaktadır. Gerçekten de yapılan bazı çalışmalar, triptofan açısından zayıf bir beslenme şekli benimseyen kişilerde depresyon ve anksiyete sorunlarının daha sık görüldüğünü tespit etmiştir. Dahası, özellikle adet dönemi problemli geçen kadınların sık sık şikayet ettiği adet öncesi sendromunun da azalması konusunda faydalı olduğu görülmüştür.

 3.Bağımlılıklardan Kurtulmaya Yardımcı Olur

            Araştırmalar, dengeli ve triptofan açısından zengin bir beslenme şekline sahip olan kişilerin, bağımlılığa sebep olan psikolojik sorunların azalması ve seratonin ile melatonin hormonlarının üretiminin düzenlenmesi ile madde bağımlılığı sorunlarının daha kolay üstesinden geldiklerini ve bu süreci daha rahat atlattıklarını göstermiştir. Bu sebeple, bazı doktorlar, bağımlılık tedavisi görecek kişilere triptofan takviyesi önermektedir.

 4. Baş Ağrıları ve Migreni Azaltmakta Etkilidir

            Serotonin hormonu ve bunun salgılanmasında önemli rolü olan triptofan amino asidi, başta sağladığı rahatlama nedeni ile bağ ağrısı ve migren kaynaklı kusma gibi semptomların hafifletilmesinde yardımcı olmaktadır.

 5. Sağlıklı Kiloda Kalınmasına Yardımcı Olmaktadır

            Triptofan, açlık ve kalori yakımı gibi süreçlerin yönetilmesinde etkili olmakla beraber, kişilerin enerji düzeylerini de anlamlı şekilde düzenler ve daha hareketli bir yaşam sürmesine yardımcı olur. Bu süreçler ise, kişinin sağlıklı ve ideal kilosunda kalmasına, ya da kilo vermesi gerekiyorsa bu sürecin hızlanmasına katkı sağlar.

 Triptofan Hangi İçeren Yiyecekler


            Bu kadar yararı olan bir amino asidi öğrendikten sonra, muhtemelen atılacak adımlardan birisi, triptofan hangi besinlerde bulunur sorusunu yöneltmek olacaktır. Aşağıdaki bölümde, triptofan hangi besinlerde bulunur sorusunun yanıtı, temel olarak ne şekilde tüketilmesi gerektiği bilgisi ile birlikte açıklanmıştır.

            Triptofanın özellikle doğal besin kaynaklarından alınması bu aminoasitin daha kolay şekilde emilmesini ve vücutta önemli olan diğer amino asitler ile sağlıklı yağ proteinlerinin salgılanmasını kolaylaştırmaktadır. Araştırmalar, uygun şekilde beslenmenin yeterli düzeyde serotonin salgılanmasına ve bu sayede duygu durum, uyku ve stres yönetimine ilişkin süreçleri düzenlediğini göstermektedir. Dolayısı ile hekimler triptofanın bu konuda yardımlarından dolayı, doğal besinlerden oluşan bir diyet programı önermektedir. Bunun yanında elbette yalnızca protein ağırlıklı beslenmek yeterli gelmeyecektir. Zira triptofan ve diğer önemli aminoasitlerin salınımı, belli miktar enerjiyi gerektirmektedir ve bu sebeple beslenme içerisinde bir miktar karbonhidrat ve yağ da bulunması gerekmektedir. Bu sebeple bitkisel ve hayvansal besinleri dengeli şekilde tüketmek yararlı olacaktır. Peki, triptofan içeren yiyecekler nelerdir? Bu soruya yanıt vermek ve beslenme planı için fikir vermek amacıyla triptofan içeren yiyecekler arasından, en yoğun içeriğe sahip olanlar aşağıda listelenmiştir.

  1.  Yumurta, özellikle beyazı
  2.  Vahşi doğadan yakalanmış somon gibi balıklar
  3.  Otlakta yetiştirilmiş kümes hayvanları
  4.  Süt, yoğurt, peynir gibi organik süt ve süt ürünleri
  5.  Susam tohumu, kaju fıstığı, ceviz
  6.  Tahıl yulafı, kahverengi pirinç
  7.  Sığır ve koyun eti
  8.  Fasulye
  9.  Patates
  10.  Muz


0 yorum: