20 Aralık 2017 Çarşamba

Bebek Gelişim Tablosu ve Boy-Kilo Persentil Hesaplama

Bebeklerde Gelişim Tablosu Değerlendirmesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler


            Doğumdan itibaren her geçen gün gelişen bebekler, yakından takip edilmelidir. Bebek boy ve kilo gelişimlerinin takip edildiği persentil eğrileri ebeveynlerin bilinçli bir büyüme süreci geçirmelerini sağlar. Genetik yapıya bağlı olarak gelişen boy, kilo, vücut yapısı, gelişim hızı ve fizyolojik özelliklerin farklılıklar gösterebileceği işin başından itibaren bilinmelidir. Değişik yaşlarda vücut gelişimine ait alt ve üst sınırlar hakkında bilgi sahibi olmak doğru yorum yapma imkanını sağlar.

 Persentil Nedir? Nasıl Hesaplanır?


            Büyüme eğrisi olarak kısaca tarif edilecek olan persentil, çocuk sahibi olan herkesin yakından tanıdığı bir tablodur. Bebeğin gelişiminin değerlendirilmesi için doğru bir persentil hesaplama yapılması gerekir. Kontrole gelen bebeklerin;

  1.  Vücut ağırlığı,
  2.  Boy uzunluğu ve
  3.  Baş çevresi gelişimi ölçülür ve persentil eğrisi üzerinde işaretlenir.


            Bu bilgiler ışığında bebeğin gelişiminin alt ve üst sınırlar arasındaki yeri belirlenir. Erkek ve kız bebekler için ayrı ayrı bakılması gereken değerlerde yaşanan ani değişimler mutlaka kontrol edilmelidir. Bir bebek gelişiminin tüm evrelerinde en zayıf ancak en uzun boylu olabileceği gibi, ortalama değerlerde de yer alabilir.

DİKKAT: Aşağıda verilen tablonun doğru anlaşılması için lütfen alttaki açıklamaları okuyunuz...

Erkek Bebek Gelişim Tablosu (Persentil Eğrisi)

RESİMLERİN ÜZERİNE TIKLAYARAK BÜYÜTEBİLİRSİNİZ...
0-12 AY
15 AY- 4 YAŞ
4.5-17 YAŞ

Kız Bebek Gelişim Tablosu (Persentil Tablosu)


Bebek Gelişim Tablosu
0-15 AY
Boy-Kilo Persentil Hesaplama
18 AY - 4.5 YAŞ
Bebek Gelişim Tablosu - Boy-Kilo Persentil Hesaplama
5 - 17 YAŞ

 Gelişim Tablosu Değerlendirilirken Nelere Bakılır?


            Sağlıklı bir bebek 12.aya geldiği zaman genetik yapının gerektirdiği persentil değerlere yaklaşmalıdır. 3 yaşına gelen bir çocukta ise değerleri sadece ona özel hale gelir. Persentil eğrileri doktor tarafından değerlendirilir. 3. ve 97. persentil arasında kalan değerler normal kabul edilir. 50. persentil değeri çocuğun ortalamalar arasında olduğunu gösterir. 3. derece en kısa ve zayıf çocuğu gösterirken 97. değer en uzun ve kilolu bebeğin rakamlarını gösterir. Bebeğin aynı persentil değerlerinde ilerlemesi gelişiminde herhangi bir sıkıntı olmadığının kanıtıdır. Uygun ölçülere sahip olan bir yeni doğanın; 24 saatlik zaman dilimi içinde en az 16 saat uyuması, anne sesine tepki vermesi, sık acıkması ve gözleriyle takibe başlaması beklenir.

  Bebeklerde Baş Çevresinin Gelişimi


            Baş çevresi persentil değeri, beyin gelişiminin normal seyredip etmediğini anlamak için kullanılır. Basit bir ölçümle tablodaki değerlerin karşılaştırılması elbette ciddi bir hastalığın tanısı olarak değerlendirilemez. Ancak normalin altında ya da üstünde kalan değerlerin ayrıntılı olarak ele alınması muhtemel sağlık sorunlarının erkenden teşhis edilmesini ve bu da tedavi başarısının artmasını sağlar. Ölçümün rutin doktor kontrolü sırasında bebek yan yatar pozisyondayken yapılması gerekir. Kulakların hemen üstüne yerleştirilecek olan esnemeyen bir mezura ile kafanın tam tur sarılmasıyla elde edilen ölçü persentil eğrisi üzerinde işaretlenir. Bebek baş çevresi ölçümünde santimetre cinsinden hesaplama yapılır.

            Baş çevresi ölçümü bebeğin beyin fonksiyonlarının gelişiminin değerlendirilmesinde kullanılır. Her yaşta değişiklik gösteren bu rakam ilerleyen zamanla birlikte düzenli olarak artar. Bilişsel fonksiyonların gelişimiyle baş çevresinin büyümesi paralel bir şekilde ilerler. Bu nedenle her kontrolde mutlaka gerekli boy, kilo ve baş çevresi ölçümlerinin yapılması ve mutlaka persentil değerleri üzerinde işaretlenerek yorumlanması gerekir. Herhangi bir gereklilik halinde ultrason, tomografi ve MR gibi görüntüleme tekniklerinden faydalanılır.

            Baş çevresinin küçük olması halinde; mikrosefali akıllara getirilir. Telafisi olmayan bu tip sorunlarda zaman kaybetmeden ilgili birimlere ulaşmak gerekir.
 Baş çevresinin büyük olması halinde; makrosefali akıllara getirilir. Bebeğin başında sıvı birikmesi ihtimalini değerlendirmek için konuyla alakalı lezyonlara ve genetik faktörlere bakmak gerekir.

 Rutin Kontrollerde Yapılan Ölçümlerin Değerlendirilmesi


            Gelişimi boy, kilo ve baş çevresi üzerinden değerlendiren bebeklerin bulundukları ay ve yaşın gelişim seviyelerinde olması persentil eğrilesi nasıl okunur sorusuna cevaptır. Örnek vermek gerekirse; 3 aylık bir kız bebek en az 4,48 kilo ve en fazla 7,24 kilo olabilir. Yine 3 aylık bir erkek bebek için en kısa boy 56,2 cm iken en uzun boy 66,4 cm olarak görülür. Sürekli aynı eğri seviyesinde gelişim gösteren veya ortalama değerlerde olan bebeklerin baş çevreleri de ölçüldükten sonra sonuca ulaşılabilir. Bu aşamada doktor bebeğin yapması gerekenleri sorarak anne ve babadan bilgi alır. 3 aylı bir bebeğin başını daha iyi kontrol etmesi, yüksek sesle gülmesi ve hatta kahkaha atması, ellerini inceleyerek onu yeni şeyler keşfetmek için kullanması beklenir.

            Kız ve erkek bebeklerin persentil eğrileri ayrı ayrı değerlendirilir. Sürekli en uzun seviyede ilerleyen bir bebeğin 6.ayda ciddi bir değişiklik yaşaması gelişimle ilgili sorunlar yaşanabileceğini gösterir. Buna karşılık bir bebeğin her ölçümde zayıf ancak uzun çıkmasının herhangi bir sıkıntısı yoktur. 6.ay ölçümleri yapılmış bir bebek değerler açısından normal seviyelerde ise; ek gıda desteğine geçilebilir. Bu dönemde bebeklerde ilk diş görülebilir. Destekle veya kendi başına oturabilen bebek daha rahat beslenebilir.

            9.aylık kontrolde yapılan genel muayenenin ardından bebeğin boyu, kilosu ve baş çevresi yeniden ölçülür ve eğrilerde işaretleme yapılır. Alınan kilonun, uzayan boyun ve gelişen baş çevresinin önceki değerlerle ve genel ortalamalarla karşılaştırılmasının ardından doktor bebeğin; emekleyip emeklemediğini, konuşma veya sesleri taklit etme denemelerinin başlayıp başlamadığını öğrenerek genel değerlendirmede bulunabilir. Doktor yapacağı değerlendirmeye göre gıda takviyesi önerisinde bulunabilir. Gelişim eğrisi ebeveynler için de son derece önemli ve rahatlatıcı bir göstergedir. 

0 yorum: