25 Nisan 2018 Çarşamba

Alkalen Fosfataz (ALP) Nedir?

            Alkalen fosfataz değeri tahlili yani ALP testi, kanda bulunan alkalin fosfataz enzim seviyesini belirler. Test basit bir kan alımı gerektirir ve genellikle diğer kan tahlillerinin rutin bir parçasıdır. Alkalen fosfataz nedir açıklanırsa ALP karaciğerde bulunan bir enzimdir ve safra kanalları tıkandığında serumdaki konsantrasyonu artar. Kanda görülen anormal derecede ALP yüksekliği karaciğer, safra kesesi veya kemikler ile ilgili bir sorunu gösterir. Bununla birlikte, bunlar aynı zamanda malnütrisyon, böbrek kanseri tümörleri, bağırsak sorunları, bir pankreas sorunu veya ciddi bir enfeksiyonu işaret edebilir.

            Normal ALP nedir diye anlatılırsa, aralığı kişiden kişiye değişir ve yaş, kan grubu, cinsiyet ve kadınların hamile olup olmadığı faktörlerine bağlıdır. Serum ALP seviyesi için normal aralık 20–140 IU / L'dir, ancak bu laboratuvardan laboratuara değişebilir. Normal aralık çocuklarda daha yüksektir ve yaşla birlikte azalır. Neyin normal olup olmadığını bilmenin en iyi yolu, sonuçları  ve referans aralıklarını yorumlayabilecek olan bir doktor ile görüşmektir. Alkalen fosfataz nedir sorusuna kısaca kan dolaşımında bulunan bir enzimdir diye yanıt verilebilir. Ayrıca, ALP nedir ne işe yarar ifade edilirken vücuttaki proteinleri parçalamaya yardım eden bir enzim olduğu söylenebilir.



ALP Vücutta Nerelerde Yapılır( Üretilir) ? 


            ALP nereden kaynaklandığına bağlı olarak farklı şekillerde bulunur. Karaciğer ALP'nin kaynağıdır, ancak bazıları da kemiklerde, bağırsaklarda, pankreasta ve böbreklerde üretilir. Hamilelerde ALP plasentada üretilmektedir. Karaciğer ve safra kesesinin nasıl çalıştığını veya kemikler ile ilgili sorunları tespit etmek için bir ALP testi yapılabilir.

            Kandaki ALP düzeylerinin kontrol edilmesi, karaciğer fonksiyonunun ve safra kesesi testlerinin rutin bir parçasıdır. Sarılık (cildin ve gözlerin sararması), bulantı, kusma ve karında ağrı gibi belirtiler, doktorların karaciğerde ya da safra kesesinde bir problem olduğundan şüphelenmesine neden olabilir. ALP testi, hepatit (enfeksiyöz veya enfeksiyöz olmayan nedenlere bağlı olabilen karaciğer iltihabı), siroz (karaciğerin skarlanması), kolesistit (safra kesesi iltihabı), safra kanallarının tıkanması (safra taşı, iltihap veya kanser) gibi hastalıkların tanısında yardımcı olabilir.

            Ayrıca, asetaminofen (Tylenol) gibi karaciğere zarar verme potansiyeline sahip bir ilaç kullanılıyor ise, ALP testi yapılabilir. ALP ölçümü, bu hasarı kontrol etmenin en iyi yoludur. ALP testi, aynı zamanda çocuklarda en sık görülen kemiklerin zayıflamasına sebep olan raşitizm tanısı için de istenebilir. ALP testi ayrıca, kanser taraması, sıra dışı kemik büyümesi veya D vitamini eksikliğinin araştırılmasında yardımcı olabilir.


ALP Testi Nasıl Yapılır? 


            Bir ALP testi için kan alınması rutin bir işlemdir. Genellikle diğer karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri ile kombine edilir. Testten 10 ila 12 saat önce birşey tüketilmemesi gerekebilir. Bununla birlikte, büyük olasılıkla, ön hazırlık için başka bir şey yapılması gerekmez. Testin sonuçları normal ise, doktor bir takip testi isteyebilir. Alınan ilaçlar varsa, doktora bildirilmelidir.
Bir ALP testi, koldan küçük bir kan örneği alınması için bir sağlık uzmanı gerektirir. Bu işlem, doktorun ofisinde, hastanede veya bir klinik laboratuvarda yapılır.

            Doktor veya hemşire, dirseğin iç tarafını antiseptik ile temizler ve damarda kanın birikmesini sağlamak için turnike uygular. Daha sonra küçük bir tüpe kan almak için damar içine bir iğne yerleştirir. İşlem hızlıdır ve az bir acı ya da rahatsızlığa neden olur. Kan alınması ile ilişkili çok az risk vardır. Kan alınan bölge çevresinde biraz morarma yaşanabilir. Ancak bu durum üzerine baskı yaparak önlenebilir. Nadir durumlarda, flebit (damarın iltihaplanması) gelişebilir. Bu komplikasyonla karşılaşılırsa, şişlik azalana kadar ılık bir kompres uygulanmalıdır. Herhangi bir kan dolaşımı bozukluğu varsa veya kan inceltici alınıyorsa, kan tahlilinden önce doktor bilgilendirilmelidir.

            Kandaki ALP yüksekliği karaciğer veya safra kesesi ile ilgili bir problemi işaret edebilir. Bu problemler arasında siroz, karaciğer kanseri, hepatit, safra taşı veya safra kanallarında tıkanıklığı içerebilir. Aynı zamanda alkalen fosfataz yüksekliği  raşitizm, kemik kanseri veya aşırı aktif paratiroid bezi gibi kemikler ile ilgili bir sorunu da gösterebilir. Nadir durumlarda yüksek ALP seviyesi kalp yetmezliği, böbrek kanseri, diğer kanserler, mononükleoz veya bakteriyel enfeksiyona işaret edebilir.

            Normal ALP seviyelerinin düşük olması nadirdir, ancak çölyak hastalığının veya belirli vitamin ve minerallerin eksikliğinin neden olabileceği malnütrisyonu gösterebilir. ALP seviyeleri farklı gruplar için değişebilir. Hamilelikte ALP düzeyleri daha yüksek olabilir. Çocuklar ve gençlerde alkalen fosfataz yüksekliği görülebilir çünkü kemikleri büyümektedir. Doğum kontrol hapları gibi bazı ilaçlar ALP seviyelerini düşürürken, diğer ilaçlar seviyelerin artmasına neden olabilir. Alkalen fosfataz yüksekliği nasıl düşürülür ifade edilirse, öncelikle altta yatan hastalığın uygun ilaçlarla kontrol edilmesi, yükselmiş ALP seviyesini azaltmak için en iyi çözümdür. Ayrıca beslenmede de düzenlemeler yapılmalıdır.

            Alkalen fosfataz yüksekliği nasıl düşürülür sorusunun yanıtı da herkes için önemlidir. Süt, yumurta ve balık türleri bol tüketilmelidir. Kaçınılması gereken yiyecekler ise, sığır ve kuzu eti, mercimek, peynir, hindistancevizi yağı ve gazlı içeceklerdir.

Alkalen Fosfataz (ALP) Nedir?   makalemizi beğendiyseniz size daha fazla yardımcı olabiliriz.Aşağıda önerdiğimiz diğer makalelerimize göz atabilir, aşağıdaki form aracılığı ile soru sorabilir yada bu konuda sorulmuş diğer soru ve cevaplara bakabilirsiniz.Merak ettiğiniz diğer konular için arama kutusunu kullanabilirsiniz?


0 yorum: